Film izle

Porno izle

Politika

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Oktay: “Cumhurbaşkanlığı Sistemi’nin süratli ve esnek karar alma…

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ve sisteme yönelik çalışmalara ait AA’nın suallerını cevapladı.

Yeni sistemin süratli karar alma ve karar almada sağladığı esnekliğin kıymetine işaret eden Oktay’a yöneltilen sualler ve karşılıkları şu biçimde:

SORU: Türkiye son 2 yıldır başkanlık sistemiyle yönetiliyor. Siyasi olarak yeni bir üslup, yeni bir formül deniyoruz. Bu mevzuyu siz çalıştınız. Çalışmanın bütün ayakları sizin koordinasyonunuzda yürüyor. Başkanlık sistemini bizim için değerlendirmenizi rica edeceğim. Bu son 2 yılda başkanlık sistemi bize ne kazandırdı, nitekim yararı oldu mu yoksa muhalefetin bahsettiği üzere, güçlendirilmiş parlamenter sisteme dönmek mi tahlil? Bu bahisteki son 2 yıllık deneyiminize dayanarak ne söylersiniz?

KARŞILIK: Soru değerli soru lakin bilhassa en başında şunu tabir etmek istiyorum. Bu bahis Sayın Cumhurbaşkanımızın riyasetinde ve başkanlığında çalışılan bir husus Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi. Aslını söylemek gerekirse incelediğimizde geriye dönük de onlarca yıllık bir hasretin sonucu, tartışmaların sonucu, bütün o tartışmalardan da süzüle süzüle gelen bir nokta. Yeni hükümet sistemine geçişe incelediğimizde tekrar milletin çok önemli bedeller ödediği devirlerden de geçerek, darbe devirleri de buna dahil, en son 2016’daki 15 Temmuz FETÖ darbe teşebbüsü de buna dahil. Oralardan alınan, ekonomik krizlerden alınan birçok dersle, siyasi krizlerden alınan birçok dersle süzüle süzüle gelen bir sistem Aslını söylemek gerekirse bu. Hem vatandaşımızın, kamuoyunun, Daha sonra yeniden Meclis’in ve daha sonra vatandaşımızın da onayladığı bir sistemden bahsediyoruz. Hem evvelki sistemin içerisinde hem de şimdiki sistemin fiilen hem operasyonel manada hem de stratejik düzeyde bu işlerin içerisinde birisi olarak ben Aslını söylemek gerekirse yalnızca fikirlerimi değil tahminen yaşadığım tecrübeleri de tabir edebilirim. Aslını söylemek gerekirse şunu ısrarla tabir ediyoruz, bir, bu sistemin geri dönüşü diye bir şey kelam konusu değil artık. Biraz evvel de laf ettim, vatandaşlarımızın, milletimizin onayladığı, Meclis’in onayladığı bir sistemden bahsediyoruz. Birinci sefer darbelerle değil sivil iradeyle tartışılarak “Evet bu türlü Türkiye’yi çok daha faal yönetiriz ve Türkiye yaptığı işlerden çok daha büyük randıman alır, sonuç alır” diye inanılan bir sistem. Hiçbir sistem Tamamen doğal ki en son değildir, daima geliştirilir. Bizim de bunun için yaptığımız çalışmalar Aslını söylemek gerekirse geriye dönelim mi dönmeyelim mi çalışmaları hiçbir vakit olmamıştır. Biz bunu kendi içimizde de hiçbir vakit tartışmadık, tartışmayız da. Daha ileri nasıl gidebiliriz biz daima onu tartışırız. Recep Tayyip Erdoğan dediğinizde Aslını söylemek gerekirse bunun karşılığı olarak daima daha ileriye bakan, kendi koyduğu maksatlarla kendisi yetinmeyen, o gayelere kendisi “Hayır, bunun ötesinde olmak zorundayız.” diyen bir önder. Burada da birebir şeyi söz ediyoruz Aslını söylemek gerekirse. Daima daha güzelleştirilmesiyle ilgili çalışmalar. Bu çalışmaya baktığınızda da bir, geriye gidiş kelam sonusu değildir, iki, evvelki sistemle şimdikine baktığınızda yasama, yargı ve yürütme, şu anda oluşturulmak istenen algının tam zıddı, evvelden bütün her şeyiyle iç içeyken artık büsbütün ayrışmıştır. Bu vakit alacaktır, milletimizin, kurumlarımızın bunu çok net olarak görüyor olması da vakit alacaktır. Algı tam aykırısı oluşturuluyor Aslını söylemek gerekirse. Niçin büsbütün evvelkiyle şimdiki farklı diyorum? Yaşadığım deneyimden de tabir ederek bunu söylüyorum. Seçim yapıyorsunuz, evvelki sistemi söylüyorum, seçimde şayet çoğunluk partisiyseniz, çoğunluğu almış bir siyasi partiyseniz Meclis’in çoğunluğunu oluşturuyorsunuz. Onun içerisinden bir hükümet biraraya geliyor. Meclis nedir? Meclis bütçe hakkında ve başka hususlarda hükümeti de denetleyen bir yapıdır Lakin içinden çıkan bir hükümet ve içinden çıktığı yapının önderi olan bir başbakanı denetleme bahtı yok Aslını söylemek gerekirse, bu türlü bir şey kelam konusu değil. Meclis yasama ytesirini haiz bir yapıdır, münasebetiyle çıkardığı kanunların hemen hemen tamamına yakınının hükümet tarafından kendisine gönderilen, bakanlar şurası kararıyla kendisine gönderilenleri çıkaran yahut çıkarmayan bir yapı. Çoğunluk kendisinde olduğu için de otomatik çıkaran bir yapı. Karşılıklı da bir denetleme kelam konusu değil Aslını söylemek gerekirse.

SORU: Yani denetim sistemi olmuyor.

YANIT: Yok. Geçmişe döndüğümüzde de bunu gördük, bunun krizlerini çok yaşadık. Artık dönüp de bu türlü mükemmel bir şeydi de artık ona hasret üzere, eskiye hasret garip bir şey… Hoş atasözlerimiz var da artık söylemek istemiyorum burada. Bu kadar hoş, mükemmel sistemler vardı da 80 darbeleri, evvelsinde yaşanan cumhurbaşkanlığı seçimiyle ilgili krizleri hatırlayın, siyasi krizleri, hükümet oluşturma krizlerini hatırlayın. Daha sonra 90’larda yaşanan olayları hatırlayın. Yani “Hükümet kuruldu, kurulmadı. Yok efendim ytesiri şu kadardı, ytesiri bu kadardı.” ve her kademede da yeniden yalnızca yasama ve yürütme ortasındaki bunun netleştirilmesi kısmı da değil yeni sistemde onun ötesinde yürütmenin de yasamanın da başı olan cumhurbaşkanı ile yürütmenin başı olan başbakan ortasındaki siyasi uyuşmazlıkları ve oluşturduğu krizleri hatırlayın. Ekonomik krizleri, siyasi krizleri hatırlayın ve karar alma sistemindeki hantallığı hatırlayın.

SORU: Bu işin en can alıcı noktası burası mı karar alma sistemi mı?

YANIT: Natürel ki. Yeni sisteme geçildiğinde Aslını söylemek gerekirse cumhurbaşkanlığı seçimi yapılıyor, seçim süreci biter bitmez cumhurbaşkanı kim olacak muhakkak, hükümeti kim kuracak aşikâr, hükümetin kim olacağı aşikâr. Hasebiyle hükümetin cumhurbaşkanlığında bir kabinesi var ve bu kabinede 83 milyondan rastgele birisi olabilir kurallere uyan. Yani yalnızca yasamanın içerisinden de değil. Yasamanın içerisinden de biri olabilir artık lakin haricinden da rastgele birisi olabilir. ve bu apansızın kabinenin oluşumuyla ilgili da size harika bir portföy sağlıyor. Seçebileceğiniz seçenekler hakkında harika bir portföy sağlıyor cumhurbaşkanı için. Cumhurbaşkanı kim? Milletin iradesiyle gelen bir isim. Meclis’te nasıl cumhurbaşkanı seçildiğini hatırlayalım şöyle geriye dönüp, 90 yıl, 95 yılı hatırlayalım nasıl seçildiğini hepimiz biliyoruz. Uçakların nasıl üstünde uçtuğunu Meclis’in, nasıl kapılarının kilitlendiğini, “şu olursa olacak, olmazsa olmayacak” periyotlarını bu millet yaşadı ve tarih kitaplarında yazıyor bu. Hiçbirisi saklı değil. Buradan büsbütün şeffaf bir formda milletin karşısına çıkan, vizyonunu ortaya koyan, siyasetlerini ortaya koyan, programını ortaya koyan ve bununla ilgili de milletinden yetki isteyen bir cumhurbaşkanına adaylar ortasından yetki veriyor millet. Daha sonra oluşabilecek şeyler, yasama boyutunda ayrıyeten millet yasamayı kimin yapabileceği ve bütçe dahil denetimi hükümet üstünde kimin sağlayacağıyla ilgili da başka kararını veriyor. Millet iradesiyle belirleniyor her şey. Artık oluşan kabine Cumhurbaşkanının programıyla yani milletin onayladığı programla, vizyonla örtüşen bir kabine, ondan sorumlu. Onu yerine getirebilirse kalır, getiremezse dediğimiz üzere son derece esnek bir yapı, onu yerine getirebilecek 83 milyondan birisini rahat seçebilme ytesirini veren bir sistem. Cumhurbaşkanı, milletin iradesiyle gelen cumhurbaşkanı. Yargıya incelediğimizde yargıda da aynı şey. Yargı da yasamanın çıkardığı kararlara otomatikman yargının denetiminde olan bir sistem. Pekala yürütme, yani hükümet, cumhurbaşkanı, yasamaya “Şu kanunu çıkaracaksınız” halinde bir öneriyi gönderme bahtı var mı? Hayır. Biz gönderiyor muyuz? Hayır. Biz şunu yapıyoruz, diyoruz ki “Bizim yürütme olarak yahut A, B, C bakanlığı olarak gereksinimimiz budur.” Bu da Meclis’in bizden talebi. bazı zaman ona bile aralıklı duruyorduk. Meclis’in bizden talebi şu oldu, “Siz kendi içinizde yürütme olarak olgunlaştırın, neye gereksiniminiz olduğunu. Zira ben gidip de Yunanistan’ın gereksinimine karşılık verebilecek yasalar çıkarmayacağım, Türkiye’nin gereksinimlerine karşılık veren yasalar çıkarmak zorundayım.” Bu nereden gelecek? Yoğunlukla yürütmenin muhtaçlığı. “Sağlıkta hizmet vereceksiniz. Daha güzel hizmet verebilmek için şuna gereksinimim var yahut ulaşımda, altyapıda, etrafta, şehircilikte, turizmde, savunmada, güvenlikte gereksiniminiz ne ise daha faal hizmet verebilmekle ilgili siz belirleyin Lakin onun çıkarılma yahut çıkarılmama ytesiri bendedir.” Biz yalnızca artık kendi gereksinimlerimize çalışıyoruz lakin şunu da söylüyoruz, karşılıklı bir denetim düzeneği var. Şunu biz açıkça söylüyoruz Meclis’teki dostlarımıza, “Bu bizim muhtaçlığımız, milletimize cumhurbaşkanımızın verdiği kelamı yerine getirebilmesiyle ilgili yasal mevzuat muhtaçlığımız, önümüzün açılması lazım budur. Siz çıkarırsınız, çıkarmazsınız sizin yetkinizdedir. Çıkarmazsanız ve biz bundan ötürü da kelam verdiğimiz hizmeti yerine getiremezsek vatandaşımıza, biz de çıkar bunu söyleriz.” Aslını söylemek gerekirse karşılıklı bir denetim düzeneği da var.

SORU: Bu sistemin ideolojisi bu mu süratli karar alma mı?

KARŞILIK: Süratli karar alma ve karar almadaki esneklik. Karar aldınız ve yeni kararlar almanız gerekiyor yahut aldığınız kararlarda düzeltmeye gereksiniminiz var. Çok süratli, çok esnek hareket edebilme kabiliyetiniz var. Kabine içinde ve kabine üyeleriyle cumhurbaşkanına direkt bağlı olduğu için de bağlantının çok süratli olması ve bu kararın çok daha süratli alınabilmesi değerli.

SORU: Daha evvel nasıldı? Daha evvel alınamıyor muydu?

YANIT: Gece 2’de, 3’te, 4’te Cumhurbaşkanımızın ışıkları yanar daima, kritik toplantılar, sabahlara kadar uyumadığımız olur ve gece alırsınız, gece 03.00’te bu kararı almanız gerekiyorsa, gece 03.00’te bu karar çıkar. Bütün kabine kullanıcılarının ayakta olması gerekiyorsa, bütün kabine üyeleri ayakta olur. İlgili tüm kurumların ayakta olması gerekiyorsa, ilgili tüm kurumlar ayakta olur. Evvelki sistemde bu kararları alabilmeniz için, bir, kritik kararlarda bakanlar heyeti kararına gereksiniminiz var. Yani kaç kişiden biraraya geliyorsa sizin bakanlar heyetiniz, kabineniz şimdiki karşılığı, her birinin onayını sıra sıra almak zorundasınız. Haftalar mı sürer, aylar mı sürer… Yıllar süren bahisler vardır. Olabildiğince hantaldır. Daha sonra gelir başbakandan, kesin bakanlar şurasının da üyesi ve lideri olarak oradan çıkması gerekir. Ondan evvelsinde ilgili kurumlardan çalışıla çalışıla gelir. Yani bir kararın çıkması bazı zaman aylar, bazı zaman yıllar alabilir. Çok kritikse haydi zorlasanız tekrar haftaların ayların aldığı…

Artık etrafımızdaki, son yıllardaki yaşadığımız şeye bakın, bunu söz ediyoruz. Doğu Akdeniz vakasının ne kadar duyarlı olduğunu düşünün. Karadeniz’deki sonuçlarını düşünün. Durup dururken zaten ortaya çıkmadı ki 320 milyar metreküplük güç. Sonuçları prestijiyle baktığınızda alınan kararlarla ilgili Aslını söylemek gerekirse. Kararların çok süratli olması, süratli ve esnek olması demek şeffaf olmaması manasına gelmiyor. Yani kanunlarınızı, yasamadan, bütçenizi meclisten ve çıkardığınız kararnameleri cumhurbaşkanlığı kararnamelerini de yeniden Anayasa Duruşmasının, Meclis’in onayıyla bir kontrol sistemi, Anayasa Duruşmasına götürülebildiği bir yapı. Cumhurbaşkanı kararlarının da yeniden Danıştay tarafından denetim edildiği, denetlendiği ve gerektiğinde de Anayasa Duruşmasına götürülebildiği bir kontrol düzeneğidir.

SORU: Şöyle bir şey var. Mesela Başkanlık sistemi tartışılırken en çok konuşulan bahislerden biri “tek adam idaresi ya da tek adam rejimi.” Yani otokrasiyle başkanlık sisteminin iç içe geçtiği üzere bir şey sunuluyor. Cumhurbaşkanı mesela bir karar alacağı vakit, düşünmeden “Şimdi şunu yapacaksınız, artık bunu yapacaksınız” mı diyor? Süreç nasıl işliyor?

KARŞILIK: O denli bir şey olur mu? Siz bir şeye gereksiniminiz olduğunda hiç düşünmeden “şu kararı alayım” diyor musunuz yalnızca kendinizle ilgili bile olduğunda? Her türlü enine uzunluğuna o kararı sonuna kadar tartışırsınız. Cumhurbaşkanımızın bir donanımı, istişareye çok değer verir. O mevzunun ytesirlileri ve uzman kişilerı kimse sıra sıra dinler. Bilgiye dayalı karar alır. Yani ben gidip de şöyle olacak, bu türlü olacak, aklıma geldiği üzere konuşma talihim yok. Bilgiyle desteklemek zorundayım. Bilgi şeffaf, benim ulaştığım dataya herkesin, bütün Türkiye’nin ulaştığı kurumlardan gelen datalardan bahsediyoruz ve Meclis’e açık datalardan bahsediyoruz. Hasebiyle çok önemli gerisinde tahlil, kıymetlendirme ve bir hazırlık süreci var. Yani biraz evvelki verdiğimiz örnekte rastgele bir kararla ilgili muhtaçlık duyulduğunda Cumhurbaşkanımızla görüşülüp süratli karar alıyoruz, gece gerekirse 03.00’te karar alıyoruz dediğimizin ardında hani ünlü şey var ya bir dakikada, iki dakikada bir portre çiziyor, bir fotoğraf çiziyor da şu kadar para alıyor, ya bu bu kadar mı yalnızca 2 dakika değil, onun gerisinde bir 30 yıl, 40 yıl var hadisesi. Bu süratli kararın gerisinde ağır kurumların, bakanlıkların, ilgililerin ağır bir hazırlık süreci var. Süzüle süzüle farklı bakanlıkları, kurumları ilgilendiriyorsa orada bir uyum içerisinde süzülmesi var. Daha sonra da tekrar geldiğinde de en son karar alınırken de çok mühim bir deneyim var. Recep Tayyip Erdoğan’ın farkı orada devreye giriyor esasen. Tek adam dediğiniz vaka, Aslını söylemek gerekirse sistemden çok şahsa odaklanmaya uğraştığı için muhalefet, oradan kaynaklanıyor. Bir şey üretemediği için, bir alternatif üretemediği için hiçbir mevzuda üretemediği üzere, Türkiye’nin lehine, yararına olan hiçbir şeye sevinemediği üzere buraya da sevinme talihi yok. Daima odaklandığı şey, “Ben nasıl bir mazeret bulurum, nasıl negatif bir şey bulurum da bunu eleştirebilirim.” ve tek adama sığınıyor, zira baktığında gece gündüz Recep Tayyip Erdoğan’ı görüyor karşısında öteki bir şey göremiyor. Bakın 50’lere gidin o vakit da Adnan Menderes’i görüyorlardı, 80’lere gidin Özal’ı görüyorlardı. Hatırlayın son vakitlerine hakikat. Bütün sorun bu, “gitse, şöyle bitecek, bu türlü bitecek, bilmem ne.” Türkiye ne vakit güçlense bugün Tayyip Erdoğan’a getiriyor. O denli bir şeye getiriyor ki bizim milletimizin kültüründe de vardır. Sistemi kurduğunuzda sistemin nasıl olduğu son derece değerli. Yani benim kendi uzmanlık alanım olduğu için söylüyorum bunu, ben sistemin heyetimi ve onun çok daha aktif çalışmasıyla ilgili çalışan, yani uzmanlık alanı bu olan birisi olarak bunu tabir ediyorum. Artık hangi sistemi kurarsanız kurun, dünya çapında hangi sistemi kurarsanız kurun, ne kadar kusursuz olursa olsun sistem. Nihayetinde onu çalıştıracak kişi yahut çalıştırmayacak bir kişi. Yani insan ögesinden bahsediyorum. İnsan ögesidir. Sistemde artık bir Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi kuruyorsanız insan ögesi dediğiniz şey başkandır burada, önderliktir. Recep Tayyip Erdoğan üzere bir önder ve önderlik Aslını söylemek gerekirse yalnızca Türkiye’de değil bütün dünya çapında hissettiriyor. Bizim Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminin sonuçları prestijiyle tesirini bütün dünya hissediyor Aslını söylemek gerekirse şu anda yalnızca içerideki muhalefet değil ki. Altında ezildikleri için alternatif tahliller üretmek yerine daima bir tabu oluşturup ona saldırmakta buluyor devayı. Milletimiz bunu görüyor. Nasıl görüyor sonuçları prestijiyle söylüyorum. İçinde yaşadığımız süreci düşünün. Son 7-8 aydır yaşadığımız bir süreç var. 2019’un son aylarında başlayan dünya çapında ve bizde mart prestijiyle ağırlaşan ve bugüne gelen bir salgın periyodu yaşıyoruz. Korona yahut Kovid-19 diye laf ettiğimiz bir salgın. Evvelki devirde yaşasaydık bu salgını ve artık yaşasaydık siz olabilecekleri düşüneydiniz?

SORU: Nasıl bir tesiri oldu bu sistemin?

KARŞILIK: Artık bakın, bir, uyum son derece güçlü. Daha Çin’de çıktığı andan bu yana ne yapabilirizle ilgili direkt Cumhurbaşkanımızın başkanlığında, liderliğinde çok süratli bir hazırlık süreci yaşıyoruz.

SORU: Başlar başlamaz değil mi?

KARŞILIK: Tamamen doğal ki başlar başlamaz.

SORU: Yani Türkiye’ye geleceğini kestirim ederek…

YANIT: Olağan ki. Konsantre oluyorsunuz. Sistemin şeyi bu. Eski sistemde olsa cumhurbaşkanı bir şey söyleyecek, başbakan bir şey söyleyecek, bakan diğer bir şey söyleyecek, diğer bakanlar diğer bir şey söyleyecek. Siz önlemlerle ilgili bakanlar heyeti kararı alacaksınız, başbakana gidecek tahminen o hemfikir olmayacak, oradan cumhurbaşkanına gidecek, o hemfikir olmayacak, derken bugün kaybettiğimiz insan sayısını düşünün 6 binlerle laf ettiğimiz, Allah rahmet eylesin, elimizden geldiğince bunu önlemeye çalışıyoruz, çok daha büyük boyutunu yaşayacaktık tahminen. İtalya’ya, İspanya’ya bakın, muhteşem güç diye kendisini tabir eden bugün Amerika’ya bakın, Brezilya’ya bakın, Çin’e bakın. Yani hangi algı operasyonunu yürütürse yürütsün Daha sonra birinci yakalandığı anda o paniklemeye bakın. Önderiniz de sizin bu sistemdeki sakin, işinde uzman, vizyoner, takımına yargıç, milletin itimadını kazanmış ve her bahiste, yani bir sözle canını verebilecek milletin ve sokağa çıkabilecek, 15 Temmuz gecesinde olduğu üzere, bir önder olduğunda sistem farklı bir şeye dönüyor. Münasebetiyle sistemin bu tesiri oldu. Anında ne gereksinim varsa o kararı alabileceğimiz bir yapıya dönüştük.

SORU: Pandemi sürecinde şayet başkanlık sistemi olmasaydı, parlamenter sistem olsaydı ne olabilirdi?

KARŞILIK: Çok zahmet çekerdik. Biraz evvel laf ettim. Alacağınız kararlarla ilgili, bir, hastane altyapısı, değil mi? Yani bir bu var lakin bir de yalnızca sistem üzerine de odaklamayalım bir son 17-18 yıldır tekrar Recep Tayyip Erdoğan liderliğindeki bu zamanda yapılan işler var. Artık sıhhat sisteminiz güçlü olmasaydı, kent hastaneleriniz sizin orada hazır olmasaydı, hangi sistemi kurarsanız kurun sonuçta kasvet yaşayacaktık. Münasebetiyle kent hastanelerinin bir an evvel yapılması ve ayağa kaldırılması ile ilgili sıkı denetim. Artı yeniden sistemin çalışması ile ilgili, sıhhat sisteminin çalışmasıyla ilgili, yani o sigorta hastanelerini düşünün, öbür hastaneleri düşünün, tekrar muhalefetin “istemezük” diye sokaklara döküldüğü şeyleri düşünün odaları falan şöyle bir düşünün, tabipler odasını falan hepsi ayaktaydı, hepsi sağda soldaydı değil mi? “Olmaz, mümkün değil” yerine “olacak” diyen oradaki başkan Tayyip Erdoğan. Bugün de aynı şeyi yeni sistemde de sıhhat sisteminin daha süratli çalışmasıyla ilgili her türlü altyapıyı, bütün dünya çapından siz vatandaşlarınızı bir anda çekiyorsunuz. Artık bunu Sıhhat Bakanlığıyla yapacaktın, öbürünü haydi bakalım Ulaştırma Bakanlığı, Türk Hava Yolları değil mi? Dışişleri Bakanlığı, birçok bakanlık var işin içerisinde. Her biri farklı başka karar alacak, Bakanlar Şurasına getirecek vesaire. Artık hiç kimsenin ruhu duydu mu? Biz bütün dünya çapındaki, bütün ülkelerdeki Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan, gelmek isteyen vatandaşlarımızı buraya çektik hem de hiç sorun yaşatmadan. Kimsenin ruhu duymadı. Kaç tane kurum vardı bu işin içerisinde.

SORU: Nasıl yaptınız? Somut olarak…

YANIT: Bu Aslını söylemek gerekirse sistemin bir yansıması. Bakın ben çok kısa süreci söyleyeyim size. Kim gelmek istiyor müracaat etsin. Nereye müracaat edecek? Dışişleri Bakanlığı, dışarıdaki konsolosluklarımıza. Dışişleri Bakanlığımız işin içerisinde mi, işin içerisinde. Daha sonra âlâ lakin bu geleceklerin sıhhat durumu nedir? Zira uçakla getireceğiz. Yani şayet birisi enfekte olmuş ve siz onu uçağa alırsanız enfekte olmayanları da enfekte etmiş olursunuz salgınla, Koronayla, Kovidle ve ülkeye getirdiğinizde bir hastanız varken hepsini hasta etmiş olursunuz. Sıhhat Bakanlığının devreye girip orada lüzumlu önlem alıp önlemesi gerekiyor. Hasta olanların içeri girmesiyle ilgili. Pekala öteki tarafta üçüncü bir kurum, uçuşların bütün her şeyiyle durduğu bir devirde güçlü bir havayolu firmasıniz olmasa bunu yapma talihiniz var mı? Türk Hava Yolları’nın devreye girdiği, bütün sürecin durduğu ortamda bile bütün ülkelerden sıra sıra çok azsa sayı birkaç ülke vatandaşlarımızı tek bir merkezde toplayarak, koordine ederek oradan uçakla aldığı, havadayken, bakın artık 3 oldu mu? Türk Hava Yolları, Ulaştırma Bakanlığı yani. Dört, daha uçaktayken İstanbul’a inmeden uçakta hangi koltukta hangi yolcunun olduğunun buradan valiliğe bildirildiği ve tekrar birebir halde havayolu, havalimanı idaresine bildirildiği, münasebetiyle burada risk ihtimali hala olduğu için de bir karantina sürecinin uygulanması lazım, münasebetiyle hiç havalimanına girmeden dışarıdan lakin kimin dışarıdan alınıp nereye hangi koltukta hangi otobüsle seyahat yapacağına kadar ayrıntı planlamanın yapıldığı… Valilik devreye girdi mi? Dört. İçişleri Bakanlığı. Artık aldınız, götürüyorsunuz. Kim götürecek? Daha o lojistik altyapının oluşturulmasıyla ilgili yeniden deneyiminiz, güçlü bir kurumunuz olmasa, o hizmetleri bu kere organize eden lojistik hizmetlerinden bahsediyoruz, AFAD’ın devreye girdiği… Kaç oldu? 5-6 değil mi? Seyahat yapıldı. Kimin hangi yurda geleceği ve nerede, nasıl kalacağı, yurtların evvelce bütün her şeyiyle hazır edilmesi, lojistik olarak hazır edilmesi, sıhhat olarak hazır edilmesi Sıhhat Bakanlığı var, lojistik olarak hazır edilmesi Gençlik ve Spor Bakanlığı yurtların sahibi mesken sahibi olarak, Kızılay yemekleri vesaire öbür hizmetlerin verilmesi manasında, sıhhat hizmetlerinin verilmesi manasında çok mühim bir lojistik var. Daha şeyden çıkmadan, uçağa binmeden burada hangi odada hangi şeyde kalacağına kadar muhakkak olan bir yapı. Geldi mi, ilaveyi ekledik değil mi? Gençlik ve Spor Bakanlığını da ekledik artık, Kızılayı ekledik, AFAD’ı ekledik. Yeniden Valilik bu işin içerisinde tertibinde geldi ve karantina süreci başladı. Karantina süreci çok mühim bir süreç. Burada tekrar gelen vatandaşlarımızın yazdıkları mektupları göreceksiniz. Güya bu türlü yıllarca bir dostundan ayrılma üzere… Yani Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmanın verdiği kibiru, o duyguyu yaşatıyorsunuz. Bu kolay bir şey değil. Bu, büyük devlet olmanın sonucu. Hatırlayın şöyle bir, fazla değil yani bir 20-30 yıl geriye gidin, o kadar uzak gitmenize gerek yok. Türkiye’de rahatsızlanan rastgele bir turist yahut rastgele bir şey olduğunda Almanya’da ise Almanya’nın bir uçağının gelip buradan götürmesi, Amerika’nın bir uçağının gelip götürmesi, insanımız iç çekerdi. “Vay be…” Artık o ülkeler götüremiyor, artık Türkiye Cumhuriyeti getiriyor bakın. Artık aynı şeyi öbürleri iç çekiyor. Münasebetiyle bakın kaç tane kurum hiçbirini hissettiniz mi? Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin bir yansımasıdır Aslını söylemek gerekirse. Bizim sistem de bu türlü çalışıyor. Yani altta tahminen onlarca farklı kurumun uğraştığı bir yapıda güya tek bir yapıymış üzere. Onun için esasen karar ve esnek dediğimiz yapı birinden çıkıyor başkasına giriyor Lakin hiç hissetmiyor bile. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin tam da bir prototipidir yani. Birçok kurum vardır Lakin Cumhurbaşkanımızın liderliğinde kimse onu hissetmez. Tak tak tak tak tak ve kararları yapılır ve alanda da uygulanır çok güçlü biçimde de izlenir ve takip edilir. Şayet muhalefet şunu diyorsa ona da benim diyecek bir şeyim yok, yani onu da bizim onlara öğretecek halimiz yok, “Yahu kardeşim bu türlü bir başkanı nereden bulacağız? Her vakit bir Recep Tayyip Erdoğan mı bulacağız?” O da onların talihsizliği, biz ne yapalım. İzleme, takip değerli.

SORU: Kurulan sistemde sizin rolünüz aynı vakitte az evvel bahsettiğiniz üzere bütün bu bakanlıklar ortasındaki uyumu sağlamak. Daha evvelden mesela hükümet periyotlarında bilhassa koalisyonlar devrinde farklı partilerin farklı bahislerde birtakım görüşleri, farklı projeleri olurdu, bunların tek bir havuzda toplanıp uygulanması kahır oluşturuyordu. Artık siz bunu bildiğim kadarıyla bir uyum içerisinde yürütüyorsunuz ve sizin başkanlığınızda yürüyor. Yani bir proje olduğunda bunun farklı bakanlıklarla bağı olduğunda bu tek bir çatı altında herkesin görüşü alınarak Meclis’e gelmeden bitmiş oluyor.

YANIT: Cumhurbaşkanlığı Yardımcılığı yeni bir kurum Tamamen doğal. Kurumsal olarak şimdi daha kurumsallaşmamış ve yeni bir yapı sistem içerisinde. Artık o biçimleniyor Aslını söylemek gerekirse. Bizimle biçimleniyor hasbelkader Cumhurbaşkanımızın verdiği bir şeyle. Bu Cumhurbaşkanı Yardımcısının karakteriyle de ilgili Aslını söylemek gerekirse biraz. Yani benim yaklaşımıma baktığınızda şu, her bakanlığın her işine karışmayan. Zira her işine karıştığınızda bu sefer yeni sistemin getireceği esnekliği ortadan kaldırılmış olursunuz. Aslını söylemek gerekirse biz yeni sistemde şunu yapmaya çalışıyoruz, bakanlıkların kendi ortasında organize olabileceği, anında kendileriyle de hem yatay hem dikey rahat bağlantı kurabileceği, kendi ortalarında tertibi sağlayabilecekleri bir yapı. Şayet orada daha üst seviye bir uyuma muhtaçlık olduğu vakit devreye girdiğimiz bir hadise. Orada devreye giriyoruz.

SORU: Her şeyde değil…

KARŞILIK: Her şeyde değil. Her şeyde karıştığınızda o vakit bir manası olmayacak. Yani eski Başbakanlık yapısını burada Cumhurbaşkanı Yardımcılığı boyutuna getirmiş olacaksınız. Onun şuuruyla bunu yapmıyoruz esasen. Zira yeni sistemde cumhurbaşkanına bağlı, bakanlarımızın direkt cumhurbaşkanıyla rahat bağlantıya geçebildiği yapılar lakin şayet ki pek çok bakanlığın kendi ortasında da irtibat kurarak, uyum kurarak sağlayamayacağı bir boyuttaki bir sorun olduğunda bizim direkt devreye girdiğimiz yahut bakanlığın talebi doğrultusunda devreye girdiğimiz ya da Cumhurbaşkanımızın talimatıyla devreye girdiğimiz uyum alanları vardır. Bir de tekrar bu çalışma üslubuyla da ilişkili, tahminen yeniden Cumhurbaşkanı Yardımcılığındaki Cumhurbaşkanı Yardımcısının, ben proje odaklı kişi olduğum için proje bazlı vakaya yaklaşıyorum. Yani rastgele bir bakanlığı değil de bütün bakanlıkları ya da birçok bakanlığı ilgilendirebilen alanlarla ilgili, yapılmadığında boşluk oluşabilecek alan varsa o alanlardaki projeler, yani e-devlet bunun bir örneğiydi mesela, orada kusursuz bir uyumla, çok mühim bir çalışmayla ve Dijital Dönüşüm Ofisimizin de artık, yani ofislerin de bu türlü bir hoşluğu var yeni sistemde. Yani rastgele bir bakanlık bünyesindeki olan bir Genel Müdürlük yahut bir başkanlıkla ofis ortasındaki fark bu. Hepsinin üstünde ve bütün bakanlıklara eşit arada yaklaşabilen bir yapının çok daha aktif hizmet üretmesini sağlayan, oraya da işi sahiplendirdiğinizde ve o uyumu net bir halde sağladınızda işte Kovid sürecinde aldığımız sonuçlarından birisi odur. Birçok insanı konutuna gönderdik. Kamu hizmetlerinde hiçbir problem yaşadık mı? İş adamımız meşakkat yaşadı mı, olağan vatandaşımız badire yaşadı mı? Yaşamadı. Birçok şey tıkır tıkır yürüdü. Niçin? Zira, dijitalleşme boyutunda, yani e-Devlet dediğimiz, dijital Türkiye dediğimiz şeyde çok önemli yol aldık. Artık öteki boyutlara gidiyoruz. Sonucu burada alıyorsunuz. Biraz evvel laf ettiğim, Meclis’in de bizden talebi dediğimiz ve şu anda bunu benimsemiş durumdayız Aslını söylemek gerekirse, biz de benimsemiş durumdayız, yasama muhtaçlığı diye tabir ettiğimiz, yani bizim işimizi daha aktif yürütebilmekle ilgili, daha âlâ hizmet verebilmemizle ilgili mevzuat gereksinimlerimizi kendi içimizde çalışmamız hakkında A bakanlığı “şu gereksinimim var” dediğinde o bakanlığı ilgilendiren hangi bakanlıklar yahut kurumlar varsa tamamını bir ortaya getirip bunun olgunlaştırılmasıyla ilgili, gereksinimin olgunlaştırılmasıyla ilgili bazı zaman A bakanlığımız “Şöyle yapalım, şuna gereksinimim var” dediğinde o vakit B bakanlığımız diyor ki “Olmaz, zira onu yaptığınızda siz benim işimi aksatmış olursunuz.” C bakanlığımız diyor ki, “Hayır o da olmaz, onu yaptığınızda şöyle bir ıstırap olur.” derken tartışmaların neticesinde, esasen bir hazırlıkla süzülerek geliyor, olgunlaştırıyorsunuz onu ve Cumhurbaşkanımıza arz ettiğimiz bir husus. Bu gereksinimdir lakin Daha sonra da Meclis’e tekrar, cumhurbaşkanının Aslını söylemek gerekirse yeniden sistemin donanımı bu, “İhtiyacımız bu. Çıkarırsınız, çıkarmazsınız bir şey demeyiz, diyemeyiz de.” Onun için bu çalışmaları biz kamuoyuna çıkıp da “Ya şu çalışmaları yapıyoruz” diye hiç şimdiye kadar benim o denli bir şeyde yer aldığımu gördünüz mü? Görmezsiniz. Zira bu kendi içimizde yaptığımız çalışmadır. Tekrar siyasi bir şey olarak da yasama, döndüğümüzde deriz ki “Bu bizim kendi içimizde bir çalışmadır.” Siyasi boyutu Tamamen doğal ki vardır. Zira yaptığımız çalışmalarda muhtaçlık duyduğumuz yeni mevzuat yahut yasamayla ilgili bunu yaptığımızda vatandaşımıza bunun olumlu mu ters mu yansıyacağını düşünmek zorundayız. Zira Cumhurbaşkanı Kabinesinin üyesiyiz. Cumhurbaşkanı vatandaştan yetki alan birisi ve kesin hesabı verecek Cumhurbaşkanımız. O kısmı da biz düşünmek, yeniden kıymetlendirmek, ilgili tüm taraflarla beraber… Daha sonra biz bununla ilgili kamuoyuna çıkıp da konuşmayız. Zira bu bir gereksinimdir. Yasama der ki “Kardeşim sen bunu söylemiş olabilirsin Lakin ben kabul etmiyorum, değerlendirmiyorum da.” Bununla ilgili bir şey yapamayız Aslını söylemek gerekirse, yapmayız da yalnızca bir havuz üzere düşünün, çalışırız havuza atarız. Maddeleşir yasalaşmaz o öteki şey Lakin bu muhtaçlığımız olduğunu bunu söz ederiz. Şayet yasalaşmadığında ve bundan ötürü da bizim hizmetimiz aksarsa bunu da tabir ederiz, bunu da söyleriz. Yani birçok alanı var bunun. Mesela 180 günlük çalışmaları düşünün yeniden. Bütün bakanlıkları ilgilendiren kısım. Burada “Zaten şeyimiz var, yıllık planlanan şeyler. Bunu niçin yapıyorsunuz tekrar? Buna tekrar muhtaçlık var mı?” diyebilirsiniz. Bu, daha büyük ölçekli projeler alıp bir izleme takip usulüdür, sistemidir. sıra sıra takip ederiz.

SORU: Fotoğrafı görüyorsunuz.

YANIT: Olağan. Hatırlayın, Cumhurbaşkanı Hükümet Sistemi’nin birinci aylarında bu çok gündemdeydi değil mi? Artık hiç kimsenin gündeminde mi? Yok. Herkes unuttu lakin biz birinci gündeki duyarlıiyetimizle hususun aynı ciddiyetle takibini yapıyoruz. Hangi proje hangi aşamada, “Getirin bakalım verelim, alalım şu projeleri. Size yeni bütçeden kaynak aktaramayabiliriz, aktaramayız Lakin siz mevcut bütçeyle yahut farklı kaynaklar da oluşturabilirsiniz”. Bu zati açık, şeffaf ve Cumhurbaşkanımız da bunu Aslını söylemek gerekirse bütün milletle hem başında hem sonunda paylaşıyor. Hatırlayın, yıl prestijle da bunu paylaşıyor. Zati yeni paylaştı sonuçlarını da çok önemli sonuçlarını gördük. Yani yatırımlar 2,3 trilyonluk yatırımı gördük bütün problemli ekonomik ataklara karşın. Ekonomik saldırıyı düşünün 2018’deki, çabucak daha sonra Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne geçiyorsunuz atakla karşılaşıyorsunuz. Makro istikrarlara bakıyorsunuz, her şey yolunda. Motamot evvelki periyottaki şeylere bakın benzeri, ne vakit güzelleşmeye dönüyorsunuz taarruz alıyorsunuz. 2018-2019’da çok süratli bir halde bunun içerisinden çıktık. 2020 bizim sahiden şahlanış dönemimizdi. Bunu bütçede de bütçemizi savunurken de orada da tabir etmiştik. Buna biz yürekten inanmıştık, kabine olarak buna inanmıştık. Cumhurbaşkanımız zati buna bütün her şeyiyle inanıyordu ve biz 2020’ye değişik halde giriyorduk. Kovid ile karşılaştık. Bunun yararı da ne oldu bize? güçlü bir formda girmiş olduk, hazırlıklı bir biçimde girmiş olduk. Onun için hiçbir panik yaşamadık. Son derece sakin. Hatırlayın, maske… Yani muhteşem güç diye laf ettiğiniz şeylerin maske için birbirine düştüğünü hatırlayın. Bugün bile yaşanıyor hala maske kasveti dediğiniz şey. Bu, o ülkelerin maske üretemediğinden değil, zayıf olduklarından değil, lüzumlu kararları alamadıklarından, süratli karar alamadıklarından ve süratli koordine edemediklerinden ve üretemediklerinden kaynaklanıyor. Biz bunu yaptık. Maskeyi kendi olanaklarımız içerisinde üretmeye başladık. Bir haftada biz Kırıkkale’de, fazla uzakta da değil, bir haftada Kırıkkale Valiliğimiz orada yeniden Makina Kimya’daki dostlarımız, makinenin üretimine kadar ve kurulumuna kadar bütün her şeyiyle… Bunu sağlayan yapı Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’dir. Güç de 320 milyarlık kaynak buluyorsunuz, bu rastgele olmuyor. Biraz evvel de tabir ettim. Yani bu nasıl oluyor? Siz gemiler alıyorsunuz değil mi? Bu karar stratejik olarak vermeniz gereken bir karar. Daha sonra bunun nerelerde bu kaynağı araştırıyor olacağınız lakin hepsinden evvel yerlilik ve ulusallık diye laf ettiğimiz ve bütün alanları etkileyen yerli ve ulusal olduğunuzda da nasıl sonuç aldığınızı gördüğünüz bir yapıda yalnızca gemi almak hadisesi değil, yani gemi kendisi Tamamen doğal kaynaklarımızı buluyor olsaydı yüz yıla kadar bulunurdu herhalde. Esasen Karadeniz’de birçok araştırma yapıldı. Yabancı firmalarla yapıldı. Daha sonra da bizim çalışmalarımız oldu. Orada da bir şey olmadı iştirakler çerçevesinde. Lakin ne vakit ki yerli ve ulusallaşmaya başladı, içindeki dostlarımızla beraber, Türkiye Petrolleri olarak, Güç Bakanlığımız olarak, oradaki bu kere şeye bakıyorsunuz yerlilik ve ulusallık dediğimiz şey ruh, sonuca yansıyor ve yeniden Cumhurbaşkanımızın orada liderliğini görüyorsunuz. Süratli hareket etmeyle ilgili.

SORU: Bürokrasiyi dinamize eden, harekete geçiren bir şey mi vardı?

YANIT: Natürel ki. Yani yerlilik ve ulusallık dediğinizin gerisindeki şey de budur, ruhtur. Yani bir tarafta evet profesyonellik vardır sonuna kadar lakin öteki tarafta da bu türlü o şeyin verdiği profesyonellikle alakası olmayan ruh var ya güya daha birinci gününüz üzere o heyecan vardır, o ruhu vardır. O ruh bitmez. O ruh başkanın verdiği vizyondur Lakin size sistemin de sağladığı esnekliktir. Daima önünüzü kapayan bir yapı olsa, hareket edeceksiniz, “Yok şu karar gerekiyor, bu karar gerekiyor” yapamazsınız. Yani bunları görmek lazım.

Kaynak: AA

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

Başa dön tuşu